Co wolno robić przy 3, 5, 10 i 20 ATM

Zegarek stoi pod prysznicem, właściciel patrzy na tarczę i widzi napis „5 ATM”. Pojawia się pytanie: czy w takim modelu można wejść do basenu, czy lepiej go zdjąć. Odpowiedź nie jest jednoznaczna, bo oznaczenie ATM mówi co innego niż intuicja podpowiada.

Skala ATM nie opisuje głębokości, na jaką da się zanurzyć zegarek podczas pływania. To wynik testu laboratoryjnego, przeprowadzanego w warunkach statycznych, na nieruchomej kopercie. Ruch ręki, uderzenia wody, zmiana temperatury i ciśnienie działające dynamicznie podczas skoku do wody obciążają uszczelki znacznie bardziej niż spokojny test na stanowisku pomiarowym. Dlatego producenci i serwisy zegarmistrzowskie zalecają margines bezpieczeństwa: liczba na tarczy to punkt odniesienia, a nie limit do wykorzystania w całości.

Skala ATM: co naprawdę mierzy test wodoszczelności

Jeden atmosfer to w przybliżeniu ciśnienie panujące na głębokości 10 metrów słupa wody. Producenci zamiennie stosują oznaczenia ATM, bar i metry, choć technicznie nie są to wartości identyczne co do dziesiątych części. W praktyce zegarmistrzowskiej przelicznik bywa uproszczony: 10 ATM odpowiada 100 metrom testowego ciśnienia, czyli 10 bar. Taki związek liczb potwierdza dokumentacja producencka cytowana w branżowych materiałach o wodoszczelności.

Na wynik testu wpływa nie tylko sama koperta, ale i liczba elementów, które trzeba uszczelnić: koronka, przyciski chronografu, denko, szkło. Model z transparentnym dnem, pozwalającym oglądać mechanizm, często ma niższą klasę wodoszczelności niż konstrukcja z pełnym denkiem, mimo tej samej średnicy koperty i podobnych materiałów. Przykładem jest zegarek Aerowatch z serii Regulator, model 76983 AA03: koperta stalowa o średnicy 42 mm, szkło szafirowe, przezroczyste denko, a deklarowana wodoszczelność to 50 metrów, czyli 5 ATM. Stąd wniosek, że sama obecność szafirowego szkła nie przekłada się automatycznie na wysoką klasę odporności na wodę.

3 ATM i 5 ATM: prysznic tak, pływanie z rezerwą

Oznaczenie 3 ATM pozwala na kontakt z wodą incydentalny: mycie rąk, deszcz, krople z parasola. Nie obejmuje prysznica, bo ciepła woda pod ciśnieniem strumienia i zmiany temperatury działają na uszczelki mocniej niż spokojna kropla. Zanurzenie na pływalni przy takim oznaczeniu jest odradzane niezależnie od marki.

5 ATM to poziom, przy którym można bez obaw stanąć pod prysznicem i pozwolić, by zegarek zamókł podczas mycia naczyń czy mycia samochodu. Niektórzy producenci reklamują tę klasę jako wystarczającą również do pływania rekreacyjnego, jednak taka deklaracja nie jest regułą w całej branży. Zegarmistrzowie serwisowi zwykle radzą traktować 5 ATM jako granicę bezpieczną dla wody bieżącej, a nie dla skoków do basenu czy pływania na głębokości. Ryzyko rośnie przy starszych uszczelkach, które z czasem tracą elastyczność niezależnie od deklarowanej klasy fabrycznej.

10 ATM i 20 ATM: pływanie, nurkowanie rekreacyjne i głębiej

10 ATM odpowiada ciśnieniu panującemu na głębokości 100 metrów, czyli 10 barom. Ten poziom uznaje się za wystarczający do pływania, skoków do wody z niewielkiej wysokości i nurkowania powierzchniowego z maską i fajką. W materiałach branżowych zegarek wytrzymujący 10 ATM bywa określany jako model wyższej klasy odporności na wodę, choć sam ten poziom nie czyni jeszcze zegarka nurkowym w rozumieniu norm technicznych.

Formalny status zegarka nurkowego reguluje norma ISO 6425. Wymaga ona minimalnej wodoszczelności na poziomie 100 metrów, obecności jednokierunkowej ramki obrotowej oraz czytelności tarczy w słabym oświetleniu. Sama liczba ATM na kopercie nie wystarcza do spełnienia tego standardu, potrzebna jest cała konstrukcja spełniająca dodatkowe wymogi testowe.

20 ATM i więcej otwiera drogę do nurkowania ze sprzętem na większych głębokościach. Model Ternos Professional marki Davosa deklaruje wodoszczelność 500 metrów, czyli 50 ATM, co pozwala na wyprawy w głębsze, ciemniejsze rejony wody. Podobny poziom, również 500 metrów, oferuje tytanowy Epos 3504 Diver Titanium, wyposażony dodatkowo w zawór helowy. Taki zawór ma znaczenie przy nurkowaniu saturacyjnym, gdzie hel używany w mieszankach oddechowych wnika pod szkło zegarka i przy dekompresji musi mieć ujście, żeby nie rozerwać koperty od środka. To rozwiązanie spotyka się właśnie w konstrukcjach o bardzo wysokiej klasie wodoszczelności, rzadko poniżej 20 ATM.

Powiązane hasła

• Ciśnienie statyczne a dynamiczne w wodoszczelności
• Kondensacja pod szkłem: co oznacza para w zegarku
• Koronka wkręcana i dekiel wkręcany
• Uszczelki w zegarku: materiały, starzenie i wymiana
• Wodoszczelność koperty tonneau: dlaczego kształt utrudnia uszczelnienie

Źródła

• The Ultimate Guide To Men’s Dive Watches | Diver’s watch under 500 USD
• Collection Sport
• Karta katalogowa ETA ETA 251.264 BE PWD
• Karta katalogowa Sellita SW240-1
• 5 Actionable Tips On Stainless Steel Waterproof Watch
• Karta katalogowa Epson AS01A
• Karta katalogowa Epson VS15A
• Karta katalogowa ETA ETA G10.212 AD PRD
• Karta katalogowa Sellita SW500