GMT i dual time: dwie strefy czasu na jednej tarczy
Druga strefa czasowa w zegarku to funkcja, która pozwala odczytać czas w innym miejscu na świecie bez zdejmowania koperty z nadgarstka. Przydaje się podróżującym, ale też tym, którzy pracują z klientami czy rodziną rozsianą po różnych kontynentach. Problem w tym, że pod wspólną nazwą „druga strefa czasowa” kryją się dwa różne rozwiązania konstrukcyjne, które działają inaczej i inaczej się je obsługuje.
Pierwsze to GMT, drugie to dual time. Różnica nie jest kosmetyczna. Zależy od niej, czy zegarek ma czwartą wskazówkę obracającą się raz na dobę, czy osobną subtarczę z własnym kompletem wskazówek. Od tego zależy też sposób ustawienia zegara po wylądowaniu w innej strefie.
Zegarek GMT: czwarta wskazówka i lunetka 24-godzinna
Klasyczny GMT opiera się na dodatkowej wskazówce, która wykonuje pełny obrót w ciągu 24 godzin, a nie 12. Wskazuje ona godzinę na osobnej podziałce, umieszczonej na tarczy albo na obracanej lunetce. Dzięki takiemu układowi jeden mechanizm potrafi jednocześnie pokazać czas lokalny na zwykłych wskazówkach godzinowej i minutowej oraz czas drugiej strefy na wskazówce 24-godzinnej.
Przykładem takiej konstrukcji są kwarcowe kalibry Ronda 515.24D i 515.24H. Oba mają średnicę 26,00 mm i wysokość 3,00 mm, oferują funkcję szybkiej korekty wskazania GMT bez ingerencji w bieżący czas, a żywotność baterii producent określa na 45 miesięcy w wersji standardowej lub 60 miesięcy w wersji high. Dokładność chodu mieści się w przedziale od -10 do +20 sekund na miesiąc. Różnica między tymi dwoma kalibrami leży w sposobie wskazania: 515.24D korzysta z obracającej się tarczy 24-godzinnej, a 515.24H z osobnej wskazówki 24-godzinnej.
Wśród mechanizmów automatycznych funkcję drugiej strefy czasowej oferuje między innymi Sellita SW330–2, spełniający kryteria chronometru COSC. Ma cztery wskazówki, wskazanie daty oraz właśnie drugą strefę czasową, co czyni go typowym przykładem automatycznego kalibru klasy GMT stosowanego w zegarkach mechanicznych.
Dual time: druga strefa na osobnej subtarczy
Dual time różni się od GMT tym, że drugi czas nie jest pokazywany jedną wskazówką na tle 24-godzinnej podziałki, tylko osobną, zwykle mniejszą tarczą z własnym kompletem wskazówek albo osobnym okienkiem cyfrowym. Zgodnie z definicją stosowaną przez Herbelin jest to komplikacja zegarmistrzowska pozwalająca na jednoczesne odczytanie dwóch stref czasowych.
Dobrze pokazują to kalibry kwarcowe Seiko VD33 i VD31. Oba mają średnicę 29,50 mm, wysokość 4,57 mm i zasilane są baterią SR920SW o żywotności około 3 lat. Różnią się jednak sposobem prezentacji drugiego czasu: VD33 ma małą subtarczę z osobną wskazówką godzinową na 12 godzin i minutową na 60 minut, natomiast VD31 pokazuje drugi czas na subtarczy 24-godzinnej, bez osobnej minutówki.
Podobną logikę realizują kalibry Miyota JP15 i JP25, oba o średnicy 28,2 mm i wysokości 4,30 mm, zasilane baterią SR621SW z deklarowaną żywotnością 3 lat. JP15 łączy funkcję dual time z dniem tygodnia, datą i wskazaniem 24-godzinnym, z subtarczami rozmieszczonymi na godzinach 12, 6 i 9. JP25 dodaje do tego chronograf z licznikiem 30-minutowym i 24-godzinnym, a subtarcze umieszczono na 3, 6 i 9.
Na granicy obu rozwiązań plasuje się model Epos 3400 GMT LE, w którym drugą strefę czasową pokazuje odwrócone wskazanie 24-godzinne. Warto też wspomnieć o konstrukcji stosowanej w zegarkach BALL, gdzie modele dual time mają duże okienko czasu głównego na godzinie 12 i osobne, mniejsze okienko drugiej strefy na godzinie 6.
Jak ustawić drugą strefę czasową
Sposób ustawiania zależy od konstrukcji kalibru, dlatego zawsze warto sprawdzić instrukcję konkretnego modelu. W zegarkach GMT typu opisanego przez producenta BALL koronkę wyciąga się do pierwszej pozycji, a następnie obraca przeciwnie do ruchu wskazówek zegara, aż wskazówka 24-godzinna wskaże właściwą godzinę według podziałki na tarczy lub lunetce. Czas lokalny na wskazówkach godzinowej i minutowej pozostaje wtedy nienaruszony.
Inny wariant zakłada, że w drugiej pozycji koronki obracanie reguluje jednocześnie czas lokalny i czas drugiej strefy, więc obie wskazówki przesuwają się razem. W niektórych konstrukcjach dual time do korekty służy ukryty przycisk umieszczony między godziną 10 a 11, uruchamiany na przykład wyprostowanym spinaczem biurowym, aż na tarczy pojawi się prawidłowy czas. W innych modelach mechanizm szybkiego nastawiania drugiej strefy opiera się na dwóch osobnych przyciskach, z których każdy odpowiada za inny kierunek korekty.
Przed podróżą warto sprawdzić, czy dany kaliber pozwala skorygować tylko wskazanie drugiej strefy, czy wymaga przestawienia całego mechanizmu. Ma to znaczenie zwłaszcza w modelach ze stoperem lub datownikiem, gdzie nieprawidłowa korekta może przesunąć też inne wskazania.
Powiązane hasła
- Kalendarz w zegarku: data, dzień, kalendarz pełny, roczny i wieczny
- Zegarek 24-godzinny: jak czyta się dobę na jednej tarczy
- Zegarek sterowany radiowo: na czym polega synchronizacja z nadajnikiem
- Zegarek terenowy: rodowód okopowy i cechy konstrukcji polowej
- GMT, dual time i world timer: trzy sposoby pokazania drugiej strefy
- UTC, GMT i czas urzędowy: co dokładnie pokazuje wskazówka drugiej strefy
