Grubość zegarka a noszenie pod mankietem

Grubość koperty to parametr, który łatwo pominąć przy pierwszym oglądaniu zegarka na zdjęciu. Liczy się średnica, materiał, czasem moc rezerwy chodu. Tymczasem to właśnie wysokość koperty decyduje, czy zegarek swobodnie wsunie się pod rękaw koszuli, czy będzie się o niego zaczepiał przy każdym ruchu ręki.

Problem pojawia się zwykle w gabinecie, w sądzie albo przy garniturowym dress code. Zegarek, który na nadgarstku wygląda solidnie i przyjemnie ciężko, pod mankietem koszuli okazuje się za wysoki. Skąd bierze się ta wysokość i czy da się ją przewidzieć, zanim kupi się model bez przymiarki? Odpowiedź leży w budowie samego zegarka: w mechanizmie, w szkle, w uszczelnieniach i w konstrukcji koperty jako całości.

Z czego składa się wysokość koperty

Koperta to obudowa mechanizmu, element, który w dużej mierze definiuje charakter modelu, zarówno wizualnie, jak i konstrukcyjnie. Jej grubość nie jest jednak dowolną decyzją stylistyczną projektanta. To suma kilku warstw ułożonych jedna na drugiej.

Na dnie znajduje się mechanizm, czyli ruchomy rdzeń zegarka. Nad nim tarcza i wskazówki, dalej szkło zamykające kopertę od góry. Do tego dochodzą uszczelki, które odpowiadają za wodoszczelność, oraz sama konstrukcja dna, które w modelach sportowych bywa dokręcane lub wzmacniane dodatkowym pierścieniem.

Wodoszczelność ma tu znaczenie praktyczne. Zakres szczelności zegarków bywa bardzo szeroki, od 30 m do 3000 m w zależności od modelu, a każdy stopień wyższej odporności na wodę wymaga zwykle grubszych uszczelek i solidniejszego dna. Zegarek nurkowy z wysoką klasą szczelności rzadko będzie tak płaski jak model biurowy bez takich ambicji.

Materiał koperty też coś zmienia, choć pośrednio. Karbon jest lżejszy od stali o około 50%, co nie wpływa bezpośrednio na grubość, ale pozwala projektantom stosować masywniejsze bryły bez utraty komfortu noszenia. Stąd część modeli sportowych z kopertami z włókna węglowego bywa wyraźnie grubsza niż klasyczne zegarki na co dzień, mimo podobnego ciężaru.

Mechanizm kwarcowy a mechaniczny: różnice w wysokości

Tu leży sedno sprawy. Mechanizm kwarcowy z natury zajmuje mniej miejsca niż mechanizm automatyczny z wirującym rotorem i pełnym zestawem kół zębatych.

Kalibry kwarcowe stosowane w prostych zegarkach trzywskazówkowych z datą mają wysokość rzędu 2,5 do 2,7 mm. Kaliber ETA 955.112 mierzy 2,50 do 2,57 mm wysokości przy średnicy 25,60 mm. Podobnie kalibry z rodziny ETA F06, model F06.412 i F06.115, mają po 2,50 mm wysokości przy tej samej średnicy 25,60 mm. Kalibry Seiko/TMI z serii VJ, czyli VJ32, VJ42 i VJ52, mieszczą się w przedziale 2,71 mm wysokości niezależnie od średnicy, która rośnie od 23,70 mm do 28,60 mm w zależności od wersji.

Te liczby pokazują, że sam mechanizm kwarcowy to niewiele ponad 2,5 do 3 mm grubości. Reszta wysokości koperty gotowego zegarka to szkło, tarcza, uszczelki i konstrukcja dna.

Przekłada się to na finalne wymiary modeli automatycznych i kwarcowych widoczne u konsumenta. Zegarek Cap Camarat marki Herbelin, wyposażony w mechanizm automatyczny i szkło szafirowe, ma grubość 10,35 mm przy kopercie 39 na 39 mm. To wartość typowa dla zegarka automatycznego średniej wielkości z rezerwą chodu 41 godzin.

Modele sportowe z grubszymi kopertami potrafią znacząco przekroczyć tę wartość. Zegarek z kopertą z materiału ceramicznego 316L osiąga grubość 13,50 mm przy wymiarach koperty 50,4 na 42,59 mm. Model z kopertą z włókna węglowego 316L dochodzi do 15,5 mm grubości przy wymiarach 51,5 na 44,6 mm. Różnica między 10,35 mm a 15,5 mm to dokładnie ta przestrzeń, która decyduje, czy zegarek zmieści się pod mankietem, czy będzie go rozpychał.

Koronka i wałek: niewidoczny dodatek do grubości

Wysokość koperty mierzona od tarczy do dna to nie wszystko. Na boku koperty wystaje koronka osadzona na wałku, a ten element też ma swoją wysokość, choć rzadko jest podawany w opisach handlowych zegarków.

Dane katalogowe mechanizmów pokazują tu spore różnice. Kaliber Ronda 785 ma wysokość ponad wałek równą 1,00 mm, ze skokiem wałka 0,90 mm. Kaliber Ronda R01–02 ma wysokość ponad wałek 1,80 mm, niemal dwukrotnie więcej, oraz luz mechanizmu 1,30 mm. Te wartości nie sumują się bezpośrednio z grubością koperty, bo koronka wystaje na boki, a nie w górę, ale mają znaczenie przy zakładaniu zegarka pod obcisły rękaw koszuli: to właśnie boczny profil koronki najczęściej zaczepia się o tkaninę mankietu.

W zegarkach sportowych koronka bywa dodatkowo zabezpieczona osłoną, która wzmacnia wytrzymałość koperty, nie utrudniając dostępu do koronki. Sama koronka może być też zakręcana, czyli wkręcana w kopertę, co poprawia wodoszczelność, ale zwykle nie zwiększa istotnie jej wystawania na boki.

Efekt jest taki, że dwa zegarki o identycznej grubości koperty mierzonej na sztywno mogą się różnić realnym komfortem noszenia pod mankietem, jeśli różnią się konstrukcją koronki i wałka.

Jak sprawdzić Producent zwykle podaje grubość koperty w karcie technicznej zegarka, ale warto sprawdzić, czy ta wartość dotyczy punktu najgrubszego, czyli szkła nad wyświetlaczem chronografu, czy średniej wysokości koperty. Różnica potrafi wynosić kilka dziesiątych milimetra i tłumaczy, dlaczego dwa zegarki o tej samej deklarowanej grubości noszą się inaczej.

Przy zakupie bez możliwości przymiarki pomaga porównanie z zegarkiem już posiadanym. Jeśli znany model o grubości 10 mm mieści się pod mankietem koszuli bez oporu, a rozważany zegarek deklaruje 13 mm i więcej, różnica trzech milimetrów jest wyczuwalna na nadgarstku i widoczna pod tkaniną.

Pomiar suwmiarką w sklepie stacjonarnym daje pewność, jakiej nie zapewni żadna specyfikacja. Warto mierzyć w najgrubszym punkcie koperty, zwykle nad szkłem, a nie przy krawędzi koperty, gdzie konstrukcja bywa smuklejsza.

Osoby noszące zegarek głównie w garniturze i pod koszulą z mankietem zyskują najwięcej, wybierając kaliber płaski, z niską wysokością mechanizmu i skromnym wystawaniem koronki. Kaliber grubości 2,5 mm w cienkiej kopercie to zupełnie inna kategoria użytkowa niż konstrukcja chronografu z wysokością mechanizmu przekraczającą 5 mm, nawet jeśli oba noszą tę samą nazwę „zegarek na co dzień”.

Powiązane hasła

• Jak zmierzyć nadgarstek i wymiary zegarka w domu
• Rozstaw uszu: wymiar, który decyduje o dopasowaniu bardziej niż średnica
• Jak dobrać średnicę koperty do obwodu nadgarstka
• Zegarek mechaniczny a sport: siłownia, bieganie, sporty kontaktowe

Źródła

• Karta katalogowa Epson YM62A
• Karta katalogowa Epson YM26A
• Karta katalogowa Epson VS42A
• Karta katalogowa Ronda 785
• Karta katalogowa Ronda 1069
• Karta katalogowa Ronda 751
• Karta katalogowa Ronda 763
• Karta katalogowa Ronda 763E
• Karta katalogowa Ronda 762
• Karta katalogowa Ronda 762E
• Karta katalogowa Ronda 3520.D
• Karta katalogowa Ronda 515.24D