8 min czytania

Chronografy H. Moser & Cie.: centralne wskazania, flyback i kalibry opracowane z Agenhor

admin mojezegarki.pl

H. Moser & Cie. zbudowała rodzinę chronografów, w których próżno szukać klasycznych subdiali. Zamiast dwóch osobnych tarczek na sekundy i minuty pomiaru czasu, wskazówki chronografu spotykają się w centrum tarczy, razem ze wskazówkami godzin i minut. Za tę architekturę odpowiada częściowo zewnętrzna pracownia: genewska Agenhor, z którą manufaktura z Neuchâtel opracowała kolejne generacje kalibrów HMC 902, HMC 907, HMC 700 i HMC 730.

H. Moser & Cie Endeavour Flyback Chronograph Dual Time Date: stalowy Endeavour Flyback Chronograph Dual Time Date z — H. Moser & Cie Endeavour Flyback Chronograph Dual Time Date. Źródło: MOSER SCHAFFHAUSEN AG, fot. franz j. venzin

Każdy z tych mechanizmów rozwiązuje ten sam problem inaczej. Jeden ma naciąg automatyczny, drugi ręczny, jeszcze inny odsłania swoją konstrukcję przez szkieletowanie. Wspólny mianownik to koło kolumnowe, mikrozębny system Agenhor i funkcja flyback, pozwalająca zresetować i natychmiast wystartować pomiar czasu jednym naciśnięciem przycisku, bez zatrzymywania mechanizmu.

Koło kolumnowe i mikrozębny system: fundament kalibru HMC 902

Punktem wyjścia dla całej rodziny jest kalibr HMC 902. Jego konstrukcja opiera się na kole kolumnowym oraz mikrozębnym systemie sprzęgania opracowanym wspólnie z Agenhor, czyli rozwiązaniach, które później powtarzają się w kolejnych wariantach mechanizmu.

Charakterystyczną cechą HMC 902 jest sposób odczytu minut chronografu. Zamiast tradycyjnej wskazówki przesuwającej się płynnie po tarczy, zastosowano mechanizm retrogradowy: wskazówka minutowa skacze natychmiast do nowej pozycji, wykorzystując energię zgromadzoną i uwolnioną przez krzywkę ślimakową. Taki układ ma zwiększać precyzję odczytu wartości zmierzonego czasu, bo wskazówka nie przesuwa się stopniowo, tylko przeskakuje skokowo w chwili zmiany minuty.

To rozwiązanie odróżnia kalibry Moser od typowych chronografów z trzema podtarczami. Zamiast osobnego licznika minut umieszczonego z boku, użytkownik odczytuje minuty pomiaru w tym samym centralnym punkcie tarczy, w którym znajdują się wskazówki godzin. Efekt jest czytelny wizualnie, choć wymaga bardziej złożonej konstrukcji mechanicznej niż klasyczny układ z bocznymi licznikami.

Architektura HMC 902 nie pozostała jednorazowym eksperymentem. Stała się bazą, do której manufaktura wracała przy projektowaniu kolejnych kalibrów, dostosowując ją do różnych rodzajów naciągu i różnych miejsc w kolekcji.

HMC 907: automatyczny chronograf flyback z 72-godzinową rezerwą chodu

Kalibr HMC 907 to automatyczna odsłona tej samej idei, opracowana wspólnie z Agenhor. Rezerwa chodu wynosi 72 godziny, co producent podaje wprost w materiałach dotyczących modeli Streamliner z tym mechanizmem.

Wykończenie widoczne przez szafirowe denko koperty jest wyraźnie odmienne od tradycyjnych, symetrycznych wzorów stosowanych w zegarkach klasycznych. Charakterystyczne paski Moser ułożono pod kątem 45 stopni, a mostki i płytę główną pokryto antracytowym rodowaniem. To wykończenie pojawia się konsekwentnie w opisach modeli wyposażonych w ten kalibr, między innymi w wersji Streamliner Flyback Chronograph Automatic w wykonaniu ze złota czerwonego z gumowym paskiem, referencja 6907-040.

W wersji Streamliner Flyback Chronograph Automatic Funky Blue mechanizm HMC 907 trafił do stalowej koperty w kształcie poduszki o średnicy 42,3 mm, wodoszczelnej do 12 ATM zarówno w warunkach statycznych, jak i dynamicznych. Tarcza w tym wykonaniu przyciąga uwagę kolorem, choć jak podkreśla sama manufaktura, mechanizm nadal pracuje z tą samą precyzją, niezależnie od wersji kolorystycznej koperty.

Wskazówki godzin i minut w niektórych wariantach otrzymują wstawki Globolight, a czerwona wskazówka chronografu pokryta jest Super-LumiNova. Na flandze umieszczono skalę tachymetryczną, a minutowy tor na tarczy służy jednocześnie do odczytu upływających sekund i minut pomiaru. W wersji z kopertą z czerwonego złota wskazówki godzinowe i minutowe są złocone 5N, także z wstawkami Globolight.

H. Moser & Cie Streamliner Flyback Chronograph Funky Blue: zbliżenie mechanizmu chronografu HMC 907 widocznego przez — H. Moser & Cie Streamliner Flyback Chronograph Funky Blue. Źródło: MOSER SCHAFFHAUSEN AG, fot. franz j. venzin

HMC 730: ta sama architektura, naciąg ręczny

Kalibr HMC 730 napędza model Endeavour Flyback Chronograph Dual Time Date i, jak podaje producent, reinterpretuje architekturę kalibru HMC 902 w wersji z naciągiem ręcznym.

Zachowane zostały fundamentalne rozwiązania konstrukcyjne: koło kolumnowe oraz mikrozębny system opracowany przez Agenhor. Zmienił się natomiast charakter mechanizmu. Producent opisuje HMC 730 jako bardziej klasyczny i bardziej dotykowy w odbiorze, co ma odpowiadać naturze zegarka z ręcznym naciągiem, w którym użytkownik częściej wchodzi w bezpośredni kontakt z koroną.

Różnica między HMC 902 a HMC 730 nie dotyczy więc samej koncepcji wskazań centralnych, tylko sposobu, w jaki mechanizm jest zasilany energią. Naciąg ręczny, w przeciwieństwie do automatycznego, wymaga regularnego, świadomego działania właściciela zegarka. W modelu Dual Time Date do funkcji chronografu flyback dochodzi dodatkowo wskazanie drugiej strefy czasowej oraz data, co czyni ten kalibr jednym z bardziej rozbudowanych funkcjonalnie w opisywanej rodzinie.

Materiały producenta nie precyzują dokładnej rezerwy chodu ani częstotliwości balansu kalibru HMC 730. Tam, gdzie dane liczbowe nie zostały podane wprost, nie ma podstaw, by je zgadywać.

H. Moser & Cie Streamliner Flyback Chronograph Blackor: stalowy Streamliner Flyback Chronograph z antracytową tarczą fumé — H. Moser & Cie Streamliner Flyback Chronograph Blackor. Źródło: MOSER SCHAFFHAUSEN AG, © diode SA – Denis Hayoun

HMC 700: szkieletowa wersja w antracytowym wykończeniu

Kalibr HMC 700 to szkieletowa odmiana konstrukcji, wykończona w kolorze antracytowym. Producent opisuje to wykończenie krótko, w kontekście modelu Streamliner Alpine Drivers, powstałego we współpracy z Alpine Motorsports.

Szkieletowanie oznacza usunięcie zbędnego materiału z mostków i płyty głównej, dzięki czemu przez wierzch lub spód koperty widoczna staje się większa część konstrukcji mechanizmu, w tym koła zębate i elementy odpowiedzialne za pracę chronografu. W przypadku kalibrów opracowanych z Agenhor taki zabieg pozwala pokazać rozwiązania, które w wersjach pełnych, takich jak HMC 902 czy HMC 907, pozostają ukryte pod mostkami.

Materiał źródłowy nie podaje w tym miejscu rezerwy chodu ani szczegółowego opisu koła kolumnowego w wersji szkieletowej. Nie ma też potwierdzonej informacji, na ile HMC 700 dzieli podzespoły z HMC 902 czy HMC 907, poza samym faktem antracytowego wykończenia. Zamiast dopowiadać te szczegóły z domysłu, warto zaznaczyć wprost: to, czego producent nie podał, pozostaje nieznane.

Endeavour Chronograph Massena LAB: hołd dla lat 40. XX wieku

Endeavour Chronograph powstał we współpracy z Massena LAB, firmą znaną z projektów odwołujących się do historycznego wzornictwa zegarkowego. Model czerpie z chronografów Moser z lat 40. XX wieku i, w przeciwieństwie do opisanych wyżej kalibrów z centralnym licznikiem minut, wraca do układu klasycznego.

Na tarczy znajdują się dwa podtarcze, umieszczone symetrycznie na godzinie 3 i 9. Jeden odpowiada za małą sekundę, drugi za 45-minutowy licznik chronografu. Producent opisuje ten układ jako harmonijny i funkcjonalny, nawiązujący do estetyki naukowej połowy XX wieku. Sekundy chronografu wskazywane są jednak centralnie, co łączy klasyczny podział tarczy z rozwiązaniem znanym z rodziny HMC 900.

Mechanizm napędzający ten model dysponuje rezerwą chodu wynoszącą minimum 3 dni i wykorzystuje oryginalny włos spiralny Straumann. Wykończenie obejmuje charakterystyczne paski Moser. Do funkcji należą godziny, minuty, centralna sekunda chronografu, 45-minutowy licznik, licznik małej sekundy oraz skala tachymetryczna umieszczona na tarczy. Producent w materiałach dotyczących tego modelu nie podaje jednak konkretnego oznaczenia kalibru.

Edycja limitowana Moser x Massena LAB nosi referencję 1220-1200. To stalowy zegarek z tarczą fumé w odcieniu Funky Blue i brązowym paskiem z kudu, wyprodukowany w liczbie 100 sztuk. Jak ujęto w komunikacie prasowym, model miał być mostem między przeszłością a teraźniejszością obu marek, łączącym dziedzictwo zegarmistrzowskie Moser z estetyką proponowaną przez Massena LAB.

HMC 200, HMC 210 i HMC 201: baza automatyczna i moduły Agenhor

Współpraca z Agenhor nie ogranicza się do rodziny kalibrów chronografowych. Automatyczny kalibr HMC 210, będący rozwinięciem bazowego HMC 200, został połączony z modułem opracowanym przez Agenhor SA w modelu Endeavour Chinese Calendar. Świadczy to o tym, że genewska pracownia dostarcza rozwiązania modułowe także do funkcji innych niż pomiar czasu chronografem, w tym przypadku do kalendarza chińskiego.

Sam kalibr HMC 200 producent opisuje jako w stu procentach szwajcarski i w stu procentach Moser. Mechanizm zdobiony jest podwójnymi paskami Moser na mostkach i płycie głównej, a jego dużą, grawerowaną masę wychylną widać przez denko koperty, na przykład w modelu Pioneer Centre Seconds Swiss Mad Red.

Wariant HMC 201 napędza z kolei model Endeavour Centre Seconds Concept Purple Enamel, umieszczony w stalowej kopercie o średnicy 40 mm. Ten sam kalibr znalazł się także w modelu Pioneer Centre Seconds Sun Berry, w kopercie również 40-milimetrowej, wodoszczelnej do 12 ATM. W obu przypadkach producent opisuje HMC 201 jako automatyczny kalibr manufakturowy, bez dodatkowych komplikacji poza centralnym wskazaniem sekund.

Rodzina HMC 200 pełni więc funkcję bazy konstrukcyjnej, na której w razie potrzeby nadbudowywane są moduły od Agenhor, podczas gdy rodzina HMC 900 od początku projektowana była z myślą o centralnym wskazaniu chronografu i mechanizmie flyback. To rozróżnienie tłumaczy, dlaczego w katalogu Moser obok siebie funkcjonują kalibry o pozornie zbliżonych numerach, a w rzeczywistości pełniące zupełnie inne role.