Manufaktura H. Moser & Cie. i Precision Engineering AG: własne kalibry, włosy balansu i wymienny wychwyt

H. Moser & Cie. określa siebie jako manufakturę, co w zegarmistrzostwie oznacza coś więcej niż składanie zegarków z kupowanych podzespołów. To rozróżnienie ma sens tylko wtedy, gdy da się je zweryfikować: sprawdzić, które elementy mechanizmu firma projektuje i wytwarza sama, a które powstają poza jej murami. W przypadku Moser odpowiedź prowadzi do dwóch miejsc: własnych warsztatów konstruujących kalibry HMC oraz siostrzanej spółki Precision Engineering AG, zajmującej się organem regulacyjnym.

To rozdzielenie kompetencji, mechanizm z jednej strony, włos balansu i wychwyt z drugiej, jest rzadkością w branży. Niewiele firm może pochwalić się takim zapleczem inżynieryjnym we własnej strukturze. Poniżej opisujemy, co dokładnie wchodzi w skład kalibrów HMC, czym zajmuje się PEAG i gdzie w tym układzie pojawia się Agenhor SA.

Manufaktura z historią sięgającą 1828 roku

H. Moser & Cie. opisuje się jako nowoczesna i innowacyjna manufaktura z historią liczącą sobie blisko 200 lat. Ten rys historyczny wraca w komunikacji marki wielokrotnie, między innymi w edycji Heritage Bronze „Since 1828”, która według samej firmy tworzy subtelne połączenie między przeszłością a współczesnością.

Historia nie jest tu jedynie ornamentem. Przy prezentacji modelu Streamliner Flyback Chronograph Automatic Funky Blue 2.0 przedstawiciel marki mówił o połączeniu blisko dwustuletniej historii z, jak to ujęto, bardzo obiecującą przyszłością. Sama firma określa się jednocześnie jako outsider w świecie zegarmistrzostwa, znany z minimalistycznej filozofii projektowania i wyraźnie zarysowanych, czasem kontrowersyjnych stanowisk. To połączenie długiej tradycji z pozycją buntownika w branży jest stałym elementem tożsamości Moser, widocznym również w sposobie, w jaki firma mówi o swoich mechanizmach: nie jako o dziedzictwie do konserwacji, lecz jako o polu do ciągłych zmian.

Ten kontekst wraca w opisach technicznych kalibrów HMC: nawet najbardziej nowoczesne wykończenia mostków odwołują się do estetyki, którą marka wypracowała na przestrzeni dekad.

Kalibry HMC: mechanizmy zaprojektowane i wykonane w całości przez Moser

Rdzeń oferty technicznej Moser to kalibry oznaczone skrótem HMC. Kalibr HMC 200, mechanizm z automatycznym naciągiem, opisywany jest przez producenta jako w stu procentach szwajcarski i w stu procentach stworzony przez Moser: zaprojektowany i wykonany w całości przez firmę. Zdobią go charakterystyczne podwójne paski na mostkach i płycie głównej, a masa bijąca to duży, grawerowany element z litego złota. Minimalna rezerwa chodu tego kalibru wynosi 3 dni.

Wariant HMC 201, zastosowany między innymi w modelu Pioneer Centre Seconds Sun Berry, osadzony jest w stalowej kopercie o średnicy 40 mm, wodoodpornej do 12 ATM. Producent określa ten mechanizm jako w stu procentach szwajcarski mechaniczny kalibr manufakturowy.

Nowszy w tej rodzinie jest kalibr HMC 500, zastosowany w modelu Streamliner Small Seconds Blue Enamel. Moser opisuje go dosłownie jako mechanizm w stu procentach własny i w stu procentach manufakturowy. Ta sama konstrukcja, w wersji z platynowym mikrorotorem, trafiła do koperty o średnicy 39 mm w kształcie poduszki, z zintegrowaną bransoletą, w edycji butikowej Streamliner Small Seconds Lime Green Enamel.

Precision Engineering AG: siostrzana spółka odpowiedzialna za organ regulacyjny

Podczas gdy kalibry HMC powstają w samej manufakturze Moser, organ regulacyjny, czyli włos balansu i wychwyt, to domena siostrzanej spółki Precision Engineering AG. Producent podkreśla, że PEAG dysponuje wiedzą, jaką może się pochwalić bardzo niewiele manufaktur prowadzących tego typu prace we własnej strukturze.

Jednym z obszarów pracy PEAG jest cylindryczny włos balansu. Moser wskazuje, że wykonanie tego typu sprężyny stało się w branży bardzo trudne, ponieważ wymaga umiejętności specjalistycznych, które w dużej mierze zostały zapomniane. Ten element znalazł zastosowanie w limitowanej edycji Streamliner Cylindrical Tourbillon Skeleton Alpine Limited Edition Pink Livery.

Druga linia prac PEAG dotyczy korekty punktu ciężkości sprężyny podczas jej rozprężania. Producent opisuje to jako mechanizm, który znacząco poprawia dokładność i izochronizm, czyli stałość okresu wahań balansu niezależnie od amplitudy. To rozwiązanie zostało zaprezentowane przy modelu Pioneer Tourbillon Burgundy. Umieszczenie tych kompetencji w osobnej spółce, a nie w dziale samej manufaktury, jest w branży rozwiązaniem rzadkim i stanowi jeden z wyróżników Moser na tle innych producentów.

Podwójny włos balansu Moser: konstrukcja podnosząca precyzję

Jednym z konkretnych efektów pracy Precision Engineering AG jest podwójny włos balansu, stosowany w kilku kalibrach HMC. Kalibr HMC 804, automatyczny mechanizm manufakturowy zastosowany w kolekcji Pioneer Tourbillon, wyposażony jest właśnie w taki podwójny włos. Ta sama konstrukcja pojawia się w modelu Endeavour Tourbillon, gdzie producent opisuje ją jako element uzupełniający złożoność wybranych materiałów koperty.

W modelu Endeavour Centre Seconds Concept Purple Enamel podwójny włos balansu, wykonany przez PEAG, jest rozpoznawalny na pierwszy rzut oka: sygnalizują go purpurowa wskazówka sekundowa oraz niebieski mostek balansu.

Bardziej złożony przykład to kalibr HMC 814, napędzający lecący tourbillon jednominutowy w modelu Streamliner Tourbillon. Mechanizm ten wykorzystuje podwójny włos balansu Straumann, zaprojektowany i wyprodukowany we własnym zakresie przez Precision Engineering AG. Podobne rozwiązanie zastosowano w kalibrze HMC 805, obecnym w kolekcji Pioneer Spiced Aqua: automatyczny kalibr manufakturowy z podwójnym włosem balansu opracowanym i wykonanym wewnętrznie. We wszystkich tych przypadkach podwójna sprężyna nie jest dodatkiem kosmetycznym, lecz elementem konstrukcyjnym wpływającym na stabilność chodu.

Wychwyt i włos balansu jako technika trudna do powtórzenia

Decyzja o utrzymaniu osobnej spółki zajmującej się organem regulacyjnym wynika z tego, jak wąskie stało się to know-how w całej branży. Sam Moser zaznacza przy okazji cylindrycznego włosa balansu, że umiejętności potrzebne do jego wytworzenia zostały w dużej mierze utracone przez innych producentów. To sformułowanie tłumaczy, czemu marka traktuje PEAG jako odrębny, chroniony ośrodek kompetencji, a nie jeden z działów manufaktury.

Druga strona tej pracy, korekta punktu ciężkości rozprężającej się sprężyny, dotyczy zjawiska znanego zegarmistrzom od dawna: sprężyna balansowa podczas pracy zmienia swój środek ciężkości, co wpływa na izochronizm wychwytu. PEAG opracowała rozwiązanie korygujące ten efekt, co producent łączy bezpośrednio z lepszą dokładnością mechanizmu. Przekłada się to na to, że kalibr z tourbillonem, jak w modelu Pioneer Tourbillon Burgundy, zachowuje bardziej stabilne parametry chodu niezależnie od położenia koperty.

Te dwa obszary, cylindryczny włos balansu i korekta punktu ciężkości sprężyny, nie są opisywane przez Moser jako gotowy, ostateczny produkt, lecz jako proces, ujęty w komunikacji marki jako nieprzerwane poszukiwanie perfekcji.

Współpraca z Agenhor: moduły i architektura mechanizmów

Nie wszystko w kalibrach HMC pochodzi wyłącznie z wnętrza Moser i PEAG. Firma otwarcie podaje przypadki, w których korzysta z rozwiązań opracowanych przez zewnętrznego partnera, szwajcarską firmę Agenhor SA. Kalibr HMC 210, oparty na automatycznym mechanizmie HMC 200, został połączony z modułem zaprojektowanym przez Agenhor w modelu Endeavour Chinese Calendar Limited Edition.

Drugi przykład to kalibr HMC 730, napędzający model Endeavour Flyback Chronograph Dual Time Date. Producent opisuje go jako reinterpretację architektury mechanizmu HMC 902 w wersji z napędem ręcznym. HMC 730 zachowuje przy tym fundamentalne cechy HMC 902, w tym koło kolumnowe oraz system mikrozębów opracowany przez Agenhor, przyjmując jednocześnie bardziej klasyczny, bardziej dotykowy charakter, odpowiadający mechanizmowi z ręcznym naciągiem.

Te dwa przypadki pokazują, że Moser nie ukrywa udziału Agenhor w niektórych konstrukcjach, mimo że jednocześnie podkreśla własny udział w kalibrach takich jak HMC 200 czy HMC 500. Rozgraniczenie między pracą wewnętrzną a modułami partnerskimi jest w materiałach marki jasno nazwane, co pozwala odróżnić mechanizmy w pełni autorskie od tych, w których korzysta się z gotowych rozwiązań chronografowych Agenhor.

Wykończenie mechanizmów: charakterystyczne paski na mostkach

Niezależnie od pochodzenia poszczególnych modułów, kalibry HMC łączy jeden element estetyczny: podwójne paski zdobiące mostki i płytę główną, opisywane przez markę jako paski Mosera. W kalibrze HMC 200 towarzyszy im duża, grawerowana masa bijąca, w niektórych wersjach wykonana z litego złota, a minimalna rezerwa chodu tego mechanizmu wynosi 3 dni.

Nowszy kalibr HMC 907 wprowadza wariant tego samego motywu: tradycyjne paski Moser ułożone są tu pod kątem 45 stopni, a mostki i płyta główna pokryte są antracytowym rodowaniem. Ten mechanizm, widoczny przez szafirowe dno koperty, oferuje rezerwę chodu 72 godziny i zastosowano go w modelu Red Gold Streamliner z gumowym paskiem, a także w wersji Streamliner Flyback Chronograph Automatic Funky Blue 2.0.

Podobny, choć nie identyczny, zabieg dekoracyjny zastosowano w kalibrze HMC 500: otwarte mostki o współczesnym wykończeniu, ozdobione tradycyjnymi paskami Moser i pokryte antracytową powłoką. W wersji z mikrorotorem platynowym ten kalibr napędza model o kopercie 39 mm w kształcie poduszki z zintegrowaną bransoletą. Wszystkie te warianty wykończenia, niezależnie od tego, czy mostki są ułożone klasycznie czy pod kątem, odwołują się do tego samego motywu dekoracyjnego, obecnego w mechanizmach Moser od dawna.

Powiązane

• Chronografy H. Moser & Cie.: centralne wskazania, flyback i kalibry opracowane z Agenhor
• Historia H. Moser & Cie.: od Heinricha Mosera do niezależnej manufaktury z Neuhausen am Rheinfall
• Jak czytać oznaczenia H. Moser & Cie.: numery referencji, kalibry HMC i wersje tarcz
• Tourbillony H. Moser & Cie.: moduł wymienny, podwójny włos i spirala cylindryczna

Źródła

• The Pioneer Collection by H. Moser & Cie. Enters a New Dimension
• H. Moser & Cie. Unites the Sun and Moon – Endeavour Chinese Calendar
• H. Moser & Cie. Pays Tribute to 1828 – Heritage Bronze Since 1828
• The Streamliner Small Seconds with Micro-Rotor and Enamel Dial: An
• A Bold Model for Connoisseurs – Pioneer Centre Seconds Swiss Mad Red
• The Magic of Fumé, the Brilliance of Enamel
• The Red Gold Streamliner With a Rubber Strap – Exclusive to Moser
• The Pioneer Tourbillon Burgundy: Untamed Elegance (ref. 3805-0400)
• Endeavour Flyback Chronograph Dual Time Date: Three Complications.
• Back to the Future with the Heritage Centre Seconds Funky Blue (ref.
• A New Showcase for Exceptional Exclusivity
• H. Moser & Cie.: Erase the Brand to Sublimate the Creation