Nikiel w zegarku a alergia kontaktowa
Swędząca, zaczerwieniona skóra pod kopertą albo bransoletą to jeden z najczęstszych powodów, dla których ludzie rezygnują z ulubionego zegarka. Winowajcą bywa nikiel: metal obecny w wielu stopach stosowanych w zegarmistrzostwie, który u części osób wywołuje kontaktowe zapalenie skóry. Reakcja nie pojawia się od razu. Często trzeba nosić zegarek kilka dni albo tygodni, zanim skóra zacznie reagować.
Alergia na nikiel dotyczy przede wszystkim kobiet, choć mężczyźni też bywają uczuleni. Mechanizm jest prosty: pot i wilgoć uwalniają jony niklu ze stopu, a te przenikają przez naskórek i wywołują reakcję immunologiczną. Im dłuższy kontakt metalu ze skórą, tym większe ryzyko podrażnienia, dlatego problem częściej dotyczy bransolet i kopert niż elementów, które nie stykają się bezpośrednio ze skórą.
Skąd nikiel bierze się w zegarku
Nikiel trafia do zegarka głównie za sprawą stopów metali używanych do produkcji koperty, bransolety i elementów zapięcia. Stal nierdzewna, najpopularniejszy materiał na koperty, zawiera nikiel jako składnik stopowy poprawiający odporność na korozję i twardość. Dotyczy to również sprężyn i tulei wewnątrz mechanizmu, choć te nie mają kontaktu ze skórą.
Problem pojawia się przy długotrwałym noszeniu, bo pot działa jak katalizator uwalniający jony metalu z powierzchni stopu. Producenci zegarków rzadko podają dokładny skład procentowy stali użytej w kopercie, więc trudno ocenić ryzyko na podstawie samej karty produktu. Tsar Bomba w opisach swoich modeli konsekwentnie wskazuje stal 316L jako materiał koperty, między innymi w modelu TB8204Q, który waży 150 gramów. To gatunek stali chirurgicznej, chętnie stosowany właśnie ze względu na stosunkowo niską reaktywność powierzchni w kontakcie ze skórą.
Materiały, które realnie ograniczają reakcję
Stal 316L, określana czasem jako chirurgiczna, ma gładszą i bardziej stabilną strukturę powierzchniową niż tańsze gatunki stali, co ogranicza uwalnianie jonów niklu. Nie jest to jednak materiał całkowicie wolny od niklu, więc u osób z silną alergią wciąż może wywołać reakcję przy długim kontakcie.
Producenci sięgają też po materiały, które z niklem nie mają nic wspólnego. Ball Watch Company w swojej dokumentacji wskazuje, że koperty w jej kolekcjach wykonuje się z wysokiej jakości stali nierdzewnej, tytanu, złota albo metalu pokrytego węglem diament podobnym (DLC). Tytan i powłoki DLC są dla alergików bezpieczniejszym wyborem niż standardowa stal, bo nie zawierają niklu w warstwie stykającej się ze skórą.
Powłoki PVD, stosowane na przykład w wersji bransolety z żółtym wykończeniem P VD w modelu Mini Intuition mother of pearl od Aerowatch, działają na podobnej zasadzie co DLC: tworzą warstwę metalu na powierzchni stopu bazowego, oddzielając skórę od ewentualnego niklu znajdującego się głębiej. Trwałość takiej powłoki zależy od grubości nałożonej warstwy i od tego, jak intensywnie zegarek jest noszony. Zarysowania i starcie powłoki mogą z czasem odsłonić metal spodni, dlatego PVD nie daje gwarancji trwałej ochrony na lata.
Alternatywą pozostają paski niemetalowe. Silikon, wskazywany jako materiał paska o szerokości 22 mm i długości 220 mm w kilku modelach Tsar Bomba, całkowicie eliminuje problem kontaktu z niklem, bo nie zawiera metalu w ogóle. Podobnie działa skóra czy kauczuk fluorowy, zastosowany choćby w pasku o długości 210 mm w jednym z modeli tej marki.
Dla osoby uczulonej najprostszym rozwiązaniem bywa więc zmiana samej bransolety na pasek z materiału niemetalowego, przy zachowaniu koperty ze stali czy tytanu. Taka kombinacja pozwala ograniczyć powierzchnię kontaktu metalu ze skórą bez rezygnacji z konkretnego modelu zegarka.
Powiązane hasła
- Ceramika w zegarkach: spiekanie, twardość, kruchość
- PVD: na czym polega powlekanie próżniowe koperty
- Stal 316L: co oznacza to oznaczenie w zegarku
- Zegarek mechaniczny a sport: siłownia, bieganie, sporty kontaktowe
Źródła
- Large Face Cubic Zirconia Watches For Men- Better Than Diamond Watches
- Are You Ready For Your Daily Adventure With Quartz Waterproof Watch?
- Introducing the Tsar Bomba Watch TB8204Q: Unveiling the New Edition
- BALL Owner Manual (instrukcja obsługi)
- Watches: The indispensable accessory for both men👨and women👩
- Karta katalogowa ETA ETA 7750
- Lady Skeleton
- Karta katalogowa ETA ETA 2892A2
